Richtlijnen en normen, gesel of zegen?

De vormgeving en eigenschappen van producten, machines, apparaten en installaties wordt voor een belangrijk deel door richtlijnen en normen bepaald.

Veel producten moeten voldoen aan wettelijke eisen die zijn vastgelegd in richtlijnen, zoals bijvoorbeeld de machinerichtlijn. Om aan te geven dat een product aan de eisen voldoet wordt er een CE-markering op aangebracht. Vanuit de richtlijnen zijn normen gedefinieerd die de essentiële eisen koppelen aan de huidige geaccepteerde stand van de techniek. Het volgen van die normen is niet verplicht, maar wie zich houdt aan de norm wordt geacht aan de eisen te voldoen en is daarmee van een stuk onzekerheid verlost.

Normalisatie-instituten staan niet bekend om hun pragmatische instelling. Veel gehoorde klachten over normen zijn dan ook dat ze moeilijk toepasbaar, niet eenduidig, en soms zelfs met elkaar in conflict zijn. De Europese richtlijnen zorgen in veel bedrijven voor frustraties en hoofdbrekens. Om ze economisch verantwoord te kunnen hanteren is een flinke dosis creativiteit en gezond verstand onontbeerlijk.

Ontegenzeggelijk heeft het hanteren van richtlijnen en normen ook grote voordelen. Denk bijvoorbeeld aan:

• het niveau van veiligheid
• vertrouwen in een bepaalde kwaliteit
• uitwisselbaarheid door standaardisatie
• concurrentie meer gericht op kwaliteit
• gebruik van gebundelde kennis